Eğitim ve Ögretim Eğitim ve Ögretim
4.Sınıf Türkçe Adların Durum Ekleri Hal Ekleri
2010-07-24
tarihinde
4. Sınıf Türkçe Etkinlikleri
kategorisine
yazılı
ekledi.

Adın tümcedeki görevlerine göre girdiği durumlara  adın durumları denir. Ad "tümce içinde "yalın durumu, -İ durumu, -e durumu, -de durumu, -den durumu" olmak üzere beş durumda bulunur.

1.Yalın Durumu:

Adın durum eki almadan kullanılan şeklidir.

Annem sütlü kahve yaptı.    Okuduğum kitap harikaydı.

Akşam üzeri çay içtik. Tatil boyunca iyice dinlendik.  

2.Adın -i durumu (Belirtme durumu):

Eylemdeki işten, hareketten etkilenen varlığı belirtir. Adın sonuna -i eki getirilerek yapılır. Ses uyumuna göre -ı, -u , -ü ye dönüşür.

Seyhan'ı arkadaşı çağırdı.    Çiçeği balkona koydum.  

Pamuk yastığı düşürdü.        Onur konuyu anlattı.

         Bazı adlar hal eki aldıklarında araya kaynaştırma harfleri girer.Kaynaştırma harfleri “-y,-ş,-s,--n” dir.   *halısı, silgiye, kapına vb.

3. Adın -e durumu (Yönelme durumu):

Eylemin kime, nereye yöneldiğini belirtir, Adın sonuna  

“-e”   durumu getirilerek yapılır. Ses uyumuna göre  

“-e”,   “-a”  ya dönüşür.

Öner yazılıya gelmedi.   Masaya süt döküldü.

Tolga bisiklete binmeyi öğrendi. Lâle sıraya yaslandı. 

4. Adın  -de   durumu   (Bulunma   durumu):  

Eylemin nerede,   ne zaman,   kimde bulunduğunu gösterir. Adın sonuna getirilen -de" eki büyük ünlü uyumuna ve ses olayına   göre "-da -  te, - ta “şeklini alır.

       Serviste beslenme çantam kaldı.       Sezin dosyayı evde unutmuş.     Ağaçta yaprak kalmamış.

Buzdolabında yumurta kalmamış.

5.  Adın  - den durumu (Ayrılma durumu) :

Eylemi yapan kişinin nerden çıktığını ya da ayrıldığını belirtir. Adın sonuna  “ –den “ eki getirilerek yapılır. Büyük ünlü uyumuna ve ses olayına göre  “-dan,  - ten,  - tan “ halini alır.

Verdiğim sözden asla dönmem.         Okuldan gelirken Mine’yi gördüm.        Sinemadan çıkınca yürüyerek eve geldik.    Dersten sonra bahçede oynadık.

                    ÖRNEK ÇALIŞMALAR

1.  Seçeneklerin hangisinde durum eki almamış sözcük vardır?

     A.derse      B. kepçe     C.  eve        D. kaleme

CEVAP: “derse- eve-kaleme” sözcükleri adın “-e” durum ekini almıştır.”kepçe” kök halinde olduğu için doğru yanıt ”B” seçeneğidir.

2. Seçeneklerin hangisinde “i” durum eki alansözcük bulunmaktadır?

    A. kişi       B. Çivi       C.  Sevgi   D. Eli

CEVAP: “kişi- çivi- sevgi” sözcükleri kök halindeki sözcüklerdir.”eli” sözcüğünün kökü “el ve “- i “durum eki aldığında doğru cevap “D” seçeneğidir.

 “p,ç,t,k” ünsüzleriyle biten kelimelere “-i ve -e” durum ekleri eklendiklerinde kelimenin son harfi değişerek“b,c,d,ğ” ye dönüşür.

 

 

devamı dosyada

Facebook'ta Paylaş 4.Sınıf Türkçe Adların Durum Ekleri Hal Ekleri Google'da ara FriendFeed'de paylaş 4.Sınıf Türkçe Adların Durum Ekleri Hal Ekleri İndir


Bu program hakkındaki düşünceleriniz?